Nguyễn Mạnh Cầm – Người mở đường nhận thức và “Người cha” của golf Việt Nam
Trong hành trình hình thành và phát triển của golf Việt Nam, có những dấu mốc gắn với sân bãi, giải đấu hay thế hệ vận động viên. Nhưng có một con người đặc biệt, không phải golfer chuyên nghiệp, không đại diện cho một câu lạc bộ hay doanh nghiệp nào, lại giữ vai trò nền tảng nhất: mở đường về nhận thức, tạo tính chính danh xã hội và thúc đẩy quá trình thể chế hóa golf tại Việt Nam. Đó là ông Nguyễn Mạnh Cầm – nhà ngoại giao kỳ cựu, nguyên Phó Thủ tướng Chính phủ kiêm Bộ trưởng Bộ Ngoại giao.
Sinh năm 1929 tại Nghệ An, ông Nguyễn Mạnh Cầm là một trong những gương mặt tiêu biểu của ngoại giao Việt Nam thời kỳ Đổi mới. Ông gắn bó sâu sắc với giai đoạn đất nước mở cửa, hội nhập, bình thường hóa quan hệ quốc tế và gia nhập ASEAN, khi tư duy “đi cùng thế giới” trở thành mệnh đề sống còn. Ít ai ngờ rằng, cũng chính trong bối cảnh đó, ông trở thành lãnh đạo cấp cao đầu tiên công khai chơi golf – một lựa chọn dũng cảm ở thời điểm golf còn bị xem là “xa xỉ”, thậm chí gây tranh cãi.
Trong một cuộc phỏng vấn sau này, ông từng thẳng thắn chia sẻ rằng mình đã phải đối mặt với rất nhiều chỉ trích, và ban đầu chỉ có Thủ tướng Võ Văn Kiệt là người ủng hộ. Nhưng ông không chơi golf vì thú vui cá nhân. Ông chơi golf vì nhìn thấy ở đó một phương tiện hội nhập.
Bước ngoặt đến vào năm 1994, tại một hội nghị ngoại trưởng ASEAN ở Bangkok. Trong không gian trao đổi bên lề, các bộ trưởng trong khu vực coi golf như một kênh giao tiếp mềm – nơi những cuộc đối thoại cởi mở, hiệu quả có thể diễn ra ngoài phòng họp chính thức. Trải nghiệm ấy giúp ông Nguyễn Mạnh Cầm nhận ra: golf không đơn thuần là môn thể thao, mà là ngôn ngữ chung của hội nhập, là công cụ kết nối doanh nhân, nhà đầu tư, đối tác quốc tế.
Từ đó, ông phản biện trực diện định kiến “golf chỉ dành cho người giàu”. Theo ông, golf – nếu được tổ chức đúng hướng – có thể phục vụ ngoại giao kinh tế, thúc đẩy hợp tác – đầu tư, và tạo ra không gian văn minh cho đối thoại. Cách tiếp cận này, ban đầu gây tranh luận, nhưng dần dần đã thay đổi nhận thức của nhiều lãnh đạo và nhà quản lý. Golf được nhìn nhận lại, không còn là biểu tượng xa xỉ, mà là một hoạt động xã hội hợp pháp, có giá trị kết nối và cộng đồng.
Đây chính là bước ngoặt nhận thức mang tính lịch sử đối với golf Việt Nam.
Không dừng ở tư duy, ông Nguyễn Mạnh Cầm còn đồng hành trực tiếp với tiến trình thể chế hóa golf. Ngày 25/02/2000, Uỷ ban Thể dục Thể thao ban hành quyết định thành lập Ban vận động thành lập Hiệp hội Golf Việt Nam. Từ đây, một hành trình bền bỉ kéo dài nhiều năm bắt đầu, với hàng loạt hội nghị trù bị tại Hà Nội, TP.HCM và Uỷ ban TDTT.
Trong những thời khắc quan trọng của tiến trình này, ông Nguyễn Mạnh Cầm luôn hiện diện. Đặc biệt tại hội nghị trù bị ngày 24/11/2005, ông tham dự cùng lãnh đạo ngành thể thao và đại diện các câu lạc bộ golf, thể hiện sự ủng hộ mạnh mẽ cho việc ra đời một tổ chức đại diện chính thức của golf Việt Nam.
Đến 12/10/2006, Bộ Nội vụ chính thức cho phép thành lập Hiệp hội Golf Việt Nam. Một năm sau, tại phiên trù bị năm 2007, ông Nguyễn Mạnh Cầm phát biểu ngắn gọn nhưng mang tính tổng kết lịch sử:
“Đã bảy năm từ khi Ban vận động ra đời. Đây là thời điểm chín muồi để tổ chức Đại hội thành lập.”
Câu nói ấy đánh dấu thời khắc golf Việt Nam bước sang giai đoạn phát triển mới – có tổ chức, có định hướng và có vị thế xã hội rõ ràng.
Song song với vai trò chính sách, ông Nguyễn Mạnh Cầm còn được cộng đồng golf trìu mến gọi là “Godfather of Golf” – Người cha đỡ đầu của golf Việt Nam. Ông là Chủ tịch danh dự, là người truyền cảm hứng cho hàng loạt giải golf từ thiện, tiêu biểu là “Swing for the Kids – Vì trẻ em Việt Nam”. Bắt đầu từ cú swing của ông năm 2007, giải đấu này đã được duy trì suốt nhiều mùa, gây quỹ hàng chục tỷ đồng trao học bổng cho học sinh nghèo hiếu học.
Ông cũng nhiều lần phát bóng khai mạc các giải golf lớn, trong đó có Pro-Am Carlsberg Master Việt Nam 2005, góp phần thúc đẩy phong trào golf thành tích cao, tạo cơ hội cọ xát quốc tế cho các golfer Việt Nam trước thềm SEA Games.
Nhìn lại trọn vẹn hành trình, vai trò của ông Nguyễn Mạnh Cầm đối với golf Việt Nam có thể đúc kết trong ba điểm cốt lõi: mở đường nhận thức, kết nối hội nhập, và thúc đẩy thể chế. Ông không xây sân golf, không điều hành câu lạc bộ, không tổ chức hệ thống giải chuyên nghiệp. Nhưng nếu không có tư duy đi trước thời đại và sự dấn thân bền bỉ của ông, golf Việt Nam khó có thể phát triển nhanh chóng và vững chắc như hôm nay.
Với lịch sử ngành golf Việt Nam, ông Nguyễn Mạnh Cầm xứng đáng được ghi nhớ như “Người cha mở đường cho golf Việt Nam” – người đã đặt viên gạch đầu tiên cho một hệ sinh thái golf hiện đại, hội nhập và mang đậm giá trị nhân văn.
